Linia Szczecin-Berlin

Linia kolejowa Szczecin – Berlin

 

Linia kolejowa Szczecin – Berlin – linia kolejowa łącząca Berlin (Berlin-Gesundbrunnen) ze Szczecinem (Szczecin Główny). Linia ma 132,4 kilometra długości. W większej części znajduje się w Niemczech (117,5 kilometra), a tylko 14,9 kilometrów jest w granicach Polski.

Linia składa się z kilku odcinków numerowanych. W Polsce są to 408 (Szczecin Główny – Szczecin Gumieńce) i 409 (Gumieńce – granica państwa), w Niemczech według Kursbuchstrecke są to 209.66 (Szczecin Główny – Angermünde), 209.60 (Eberswalde – Berlin), 203 (Angermünde – Berlin), 200.8 (Blankenburg – Bornh. Str), 200.2 (Bernau – Nordbf).

 

1 marca 1836 roku założono w Berlinie Komitet Budowy Kolei Berlińsko-Szczecińskiej (Berlin-Stettiner Eisenbahnkomitees). Wkrótce na podstawie koncesji zaczęto budowę. Jednotorowa linia pomiędzy Berlinem a Eberswalde otwarta została 1 sierpnia 1842 roku, kolejny odcinek między Eberswalde a Angermünde 15 listopada tego samego roku. Ostatni odcinek pomiędzy Angermünde a Szczecinem 16 sierpnia 1843 roku, chociaż pierwszy pociąg z Berlina wjechał na szczeciński dworzec o ówczesnej nazwie Berliner Bahnhof, czyli Dworzec Berliński 15 sierpnia 1843 roku. Dało to początek liniom kolejowym na Pomorzu. Z początkiem 1851 na trasie linii pracę rozpoczął telegraf. Ze względu na rosnący ruch pasażerski w roku 1863 rozpoczęto budowę drugiego toru; odcinek do Angermünde został oddany 22 grudnia 1863 roku. 16 marca 1863 roku otworzono odnogi: z Angermünde do Anklam (1 listopada 1863 roku przedłużono do Stralsundu) oraz ze Szczecina do Pasewalku (z późniejszą odnogą do Wolgastu). Trzy lata później, 15 grudnia 1866 roku otwarto odnogę z Eberswalde do Wriezen (15 maja 1877 roku otwarto do Frankfurtu nad Odrą). 22 kwietnia 1872 roku podjęto decyzję o budowie odgałęzienia pomiędzy Angermünde a Freienwalde. 11 grudnia 1872 Komitet Budowy Kolei Berlińsko-Szczecińskiej dostał na budowę koncesję. W roku 1873 uruchomiono drugi tor a z Angermünde do Szczecina. Od tej chwili cały odcinek był dwutorowy. W roku 1876 otwarto nowo wybudowany Dworzec Szczeciński w Berlinie (Stettiner Bahnhof ). 1 stycznia 1877 roku otwarto linię z Angermünde do Freienwalde. W roku 1897 zmieniono trasę na obszarze Berlina, a linia dołączyła do Nordbahn. W roku 1916 dla ruchu podmiejskiego pomiędzy Berlinem a Bernau otwarto wydzielony tor. 8 sierpnia 1924 rozpoczęto elektryfikację linii. Na początku zrobiono to z odcinkiem z Berlina do Bernau. Do wybuchu II wojny światowej linia stanowiła ważny korytarz transportowy łączący dwa duże niemieckie miasta. Po zakończeniu działań wojennych linia straciła na znaczeniu i doprowadziło do marginalizacji połączeń pomiędzy miastami. Na przełomie lat 1945/46 Związek Radziecki w ramach tzw. reparacji wojennych rozebrał jeden tor na odcinku 40 kilometrów (10 km w Polsce i 30 w Niemczech) oraz sieć trakcyjną. 15 listopada 1947 roku wznowiono ruch na linii. 17 maja 1952 roku wstrzymano ruch dalekobieżny z Nordbahnhofu. Ze względu na to, że w Schwedt znajduje się ważna dla Niemiec rafineria PCK (niem.  PCK-Raffinerie), w roku 1974 ponownie zbudowano drugi tor do Angermünde, a 20 grudnia 1987 zakończono elektryfikację od Berlińskiego Pierścienia Zewnętrznego do Angermünde, a linia pomiędzy Berlinem a Passow była utrzymywana w dobrym stanie technicznym. Odcinek ten jest dwutorowy na całej długości. Wejście Polski do Unii Europejskiej, a trzy lata później wstąpienie do strefy Schengen otworzyło nowe możliwości rozwoju połączeń na tej trasie. W roku 2011 tygodniowo granicę przekraczało 356 pasażerów, a w 2014 – 670.

 

Jeszcze w 2014 roku pomiędzy Berlinem a Szczecinem kursowało osiem par pociągów, z tego sześć z przesiadką w Angermünde. Połączenia między Szczecinem a Angermünde obsługiwane były przez pociągi niemieckiej serii 628. Połączenia skomunikowane były z pociągiem jadącym dalej z Angermünde do Berlina. Ten odcinek obsługiwany był przez pociągi Regional-Express składający się z lokomotywy DR-Baureihe 243 ciągnącej cztery lub pięć wagonów DABbuzf 760.

 

Na początku XXI wieku mówiło się o ponownej rozbudowie linii do dwóch torów i elektryfikacji. W grudniu 2012 roku polski minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podpisał porozumienie ze swoim odpowiednikiem w Niemczech w sprawie połączenia kolejowego Szczecina z Berlinem. Zapewniano wówczas, że linia będzie funkcjonowała do 2020 roku. Dziś już wiadomo, że nie jest możliwe to do spełnienia. Niecały roku później, we wrześniu 2013 roku porozumienie w sprawie połączenia Szczecina z Berlinem podpisały zarządy PKP PLK oraz DB Netze. Zgodnie z dokumentem linia miała być zelektryfikowana i dostać drugi tor.

W roku 2017 rozpoczął się remont linii po polskiej stronie pomiędzy Szczecinem Głównym a Szczecinem Gumieńcami. Wymienione mają zostać tory i trakcja elektryczna, a na stacji Gumieńce ma powstać wysoki peron. Pociągi będą mogły jechać do Gumieniec z prędkością 120 km/h (wcześniej 80), a dalej 160 (dotychczas 120).

W marcu 2018 spotkały się rządy Berlina i Brandenburgii w celu wypracowania koncepcji dotyczącej linii kolejowej. Ustalono, że Brandenburgia i Berlin chcą wnieść własne środki finansowe na zelektryfikowane i rozszerzenie do dwóch torów linii na odcinku Angermünde-Szczecin.

 

Stacje i przystanki

Stacja Data otwarcia Data zamknięcia Uwagi
Szczecin Główny 16 sierpnia 1843 r.
Szczecin Gumieńce ?
Warzymice ? nieczynna
Kołbaskowo 1 listopada 1874 r. nieczynna dawniej Colbitzow
Rosow 1 października 1894 r. 27 września 1980 r.
Tantow 16 sierpnia 1843 r.
Petershagen (Uckermark) 1 maja 1908 r.
Casekow 1 stycznia 1857 r.
Schönow (Kr Uckermark) 1 kwietnia 1934 r.
Passow (Uckerm) 16 sierpnia 1843 r.
Schönermark (Kr. Angermünde) 1 listopada 1881 r. 1 czerwca 1996 r.
Welsow-Bruchhagen 1 stycznia 1910 r. 27 maja 1995 r.
Angermünde 15 listopada 1842 r.
Herzsprung 15 maja 1895 r. 27 maja 1995 r.
Chorin 1 lipca 1857 r. 27 maja 1995 r.
Chorin 1 września 1902 r. Wcześniej jako Chornichen
Britz luty 1875 r.
Eberswalde Hauptbahnhof 1 sierpnia 1842 r.
Eberswalde Wasserfall 8 czerwca 1884 r. nieczynna
Melchow 1 października 1904 r.
Biesenthal 16 sierpnia 1843 r.
Rüdnitz 1 sierpnia 1911 r.
Bernau (b Berlin) 1 sierpnia 1842 r.
Bernau-Friedenstal 30 września 1997 r.
Zepernick (b Bernau) 1 września 1881 r.
Berlin-Buch 26 czerwca 1879 r.
Berlin Nordbahnhof 1 sierpnia 1842 r. otwarty jako Berlin Stettiner Bahnhof

żródło wikipedia”